|
mapa witryny |
słowniczek |
układ okresowy |
księga gości |
napisz do autora |
||
|
|
| Wanadowce - (grupa 5) | wanad | niob | tantal |
Są to metale, topiące się w bardzo wysokich temperaturach, dość trudne do otrzymania w stanie czystym. Pod względem chemicznym są dość mało reaktywne a ich reaktywność maleje wraz ze wzrostem liczby atomowej. Nie ulegają działaniu wody królewskiej (za wyjątkiem wanadu), opornie reagują z kwasem fluorowodorowym. Nie ulegają działaniu stężonych wodorotlenków, stapiane zaś z wodorotlenkami litowców przechodzą w wanadany, niobany bądź tantalany. W powietrzu spalają się dając pięciotlenki. W wysokich temperaturach reagują też bezpośrednio z węglem, wodorem i azotem.
| V - wanad (liczba atomowa 23) |
średnia masa atomowa 50,942 |
|
| wartościowość | +2 +3 +4 +5 | [konfiguracja elektronowa] |
Bardzo twardy, kowalny metal o barwie stalowej. W przyrodzie dość powszechny (0,02% wag.).
Topi się w temperaturze 1700°C. Występuje na
+2, +3 (tlenki zasadowe), +4, +5 (tlenki amfoteryczne) stopniu utlenienia. Dość odporny na kwasy w
temperaturze pokojowej (reaguje tylko z kwasem fluorowodorowym, wodą królewską i kwasami utleniającymi),
w podwyższonej temperaturze reaguje z tlenem, węglem, azotem i krzemem.
Pięciotlenek wanadu (amfoteryczny) V2O5 jest ważnym katalizatorem przy produkcji kwasu siarkowego. Pięciotlenek
wanadu jest pomarańczowym, silnie toksycznym i trudno rozpuszczalnym w wodzie
(około 0,1%) związkiem. Lepiej rozpuszcza się w roztworach wodorotlenków z
utworzeniem soli - wanadanów, pochodnych kwasu ortowanadowego H3VO4.
W kwasie siarkowym i azotowym rozpuszcza się na gorąco. Utlenia kwas solny,
przechodząc jednocześnie w chlorek wanadylu VOCl2. Związki
wanadu na +2 i +3 stopniu utlenienia charakterem chemicznym przypominają
odpowiednie związki żelaza.
Kwaśny odczyn roztworu V2O5 w wodzie sugeruje istnienie kwasów wanadowych. Znane są sole kwasu wanadowego HVO3. Wanad tworzy różnego typu kwasy i polikwasy, przypominając pod tym względem fosfor i krzem.
| Nb - niob (liczba atomowa 41) |
|
średnia masa atomowa 92,906 |
| wartościowość | +3 +4 +5 | [konfiguracja elektronowa] |
Niezbyt twardy, ciągliwy metal o barwie szarej o bardzo wysokiej temperaturze topnienia - 2000°C. W przyrodzie mniej rozpowszechniony niż wanad (0,002% wag.). Dość podobny w charakterze chemicznym do wanadu, jednak trwałe są tylko jego związki na +5 stopniu utlenienia (Nb2O5 amfoteryczny z przewagą właściwości kwasowych). Na zimno bardzo odporny chemicznie (reaguje tylko z kwasem fluorowodorowym), w podwyższonej temperaturze jego reaktywność bardzo znacznie rośnie.
Główny związek niobu - pięciotlenek Nb2O5 właściwościami chemicznymi przypomina V2O5. Podobnie jak związki wanadu, kwasy niobowe ulegają daleko posuniętej kondensacji.
| POWRÓT do tablicy |
|
| Ta - tantal (liczba atomowa 73) |
|
średnia masa atomowa 180,948 |
| wartościowość | +3 +4 +5 | [konfiguracja elektronowa] |
Niebieskoszary, trudno topliwy metal. Temperatura topnienia aż 3000°C. Na zimno reaguje powoli z fluorem i kwasem fluorowodorowym, poza tym jest bardzo odporny chemicznie. W wyższych temperaturach reaguje z chlorem i stopionymi wodorotlenkami litowców. Bardzo odporny na korozję. Tworzy związki podobnie jak niob, najtrwalsze na +5 stopniu utlenienia.
| POWRÓT do tablicy |
|