absorpcja
zjawisko pochłaniania gazów w cieczy na drodze dyfuzji

acetal
związek powstały w reakcji aldehydu z alkoholem o ogólnym wzorze R-CH-(OR')₂

acetamid
amid kwasu octowego CH₃CO(NH₂)

aceton
dimetyloketon, produkt utlenienia alkoholu izo- propylowego (II rzędowego); popularny, lotny rozpuszczalnik

acetylen
etyn; HCCH, cząsteczka liniowa, potrójne wiązanie między atomami węgla

acetyl
rodnik acetylowy; CH₃C(O)–

adsorpcja
zjawisko zachodzące na granicy faz, polegające na tym, że w warstwie powierzchniowej  stężenie pewnego składnika jest większe niż w głębi fazy. Szczególną rolę odgrywa adsorpcja z cieczy lub gazu na ciele stałym (chromatografia cieczowa bądź gazowa). Najtańszym i bardzo skutecznym adsorbentem jest węgiel aktywny.

aerozol
układ dwufazowy, mikrokropelki cieczy zawieszone w gazie. Aerozolem jest np. mgła.

agar
substancja naturalna (agar-agar), wielocukier złożony z galaktopiranoz, otrzymany z alg morskich. W wodzie nierozpuszczalny, ale pęcznieje, pobierając 29-krotną ilość wody.

aglikon
nie cukrowa składowa glikozydów (składnik hydroksylowy)

akroleina
aldehyd akrylowy, nienasycony aldehyd powstający w czasie ogrzewania tłuszczu (np. w procesie smażenia), o nieprzyjemnym, duszącym zapachu, toksyczna: CH₂-CH-CHO, pochodna aldehydu glicerynowego.

alanina
aminokwas, α-aminopropionowy: CH₃-CH(NH₂)-COOH

albuminy
białka proste (proteiny), rozpuszczalne w wodzie

aldozy
monocukry redukujące, zawierające w cząsteczce grupę aldehydową 

alkaloidy
substancje naturalne, pochodzenia roślinnego, zawierają najczęściej heterocykliczny azot. Budowa cząsteczki najczęściej skomplikowana. Odznaczają się charakterystycznym działaniem na organizm ludzki i zwierzęcy (nikotyna, polikarpina, atropina, chinina, morfina, papaweryna, strychnina itp.)

alkany
węglowodory nasycone, łańcuchowe i cykliczne o ogólnym wzorze C_nH_2n+2 (lub C_nH_2n dla cyklicznych), parafiny (od parum affinis )

alkeny
węglowodory z wiązaniem podwójnym, olefiny, wzór ogólny C_nH_2n

alkiny
węglowodory z wiązaniem potrójnym o wzorze ogólnym C_nH_2n-2

alkil
rodnik alkilowy, jednowartościowy rodnik powstały przez odjęcie jednego atomu wodoru od węglowodoru alifatycznego (metyl, etyl, izopropyl ...)

alkohole
grupa związków organicznych zawierająca alkoholową grupę —OH przyłączoną do węgla łańcucha alifatycznego. C₂H₅OH; (C₆H₅)–CH₂–OH

alkoholany
"sole" alkoholi, wynik działania aktywnego metalu (np. Na) na alkohol. C₂H₅ONa

alotropia
zjawisko występowania danego pierwiastka w dwóch lub więcej postaciach, różniących się przede wszystkim właściwościami fizycznymi

aluminium
glin,

ałun
sól złożona, uwodniony siarczan metalu jedno i trójwartościowego, 
np. ałun glinowo-potasowy KAl(SO₄)₂^.12H₂O

amalgamat
roztwór metalu w rtęci

amidy
pochodne kwasów karboksylowych, zawierające w karboksylu w miejsce grupy hydroksylowej grupę aminową. Grupa amidowa, ze względu na obecność karbonylu różni się znacznie zasadowością od analogicznej grupy aminowej.

aminy
związki organiczne zawierające zasadową grupę aminową —NH₂, lub pochodną (NHR; NR₁R₂); organiczne pochodne amoniaku

amoniak
NH₃, gaz o przenikliwym zapachu, rozpuszczalny w wodzie, gdzie tworzy słabą zasadę amonową 
(NH₄⁺ + OH^-). Otrzymywany w bezpośredniej syntezie N₂ i H₂

anilina
najprostsza amina aromatyczna, fenyloamina C₆H₅-NH₂; m.in. wyjściowy związek do otrzymywania wielu barwników

anoda
elektroda, na której zachodzi proces utleniania

anomery
związki izomeryczne o różnych ułożeniach grupy –OH i –H przy C₁ w aldozach i C₂ w ketozach. Określamy je jako α- i β- izomery (patrz mutarotacja glikozy)

arabinoza
cukier prosty, aldopentoza.

aromatyczny charakter
charakter chemiczny związków cyklicznych, formalnie nienasyconych, zawierających w pierścieniu sekstet ruchliwych elektronów wiązań typu π. Wykazują cechy charakterystyczne bliższe węglowodorom nasyconym niż nienasyconym (np. bardzo trudno ulegają reakcjom addycji, dość łatwo natomiast reakcjom substytucji, nie odbarwiają wody bromowej). Łatwo ulegają reakcji nitrowania. Pierścień aromatyczny cechuje dość duża elektroujemność, co wpływa na charakter podstawników (np. w fenolu grupa OH jest znacznie bardziej kwaśna niż w alkoholach, natomiast zasadowość grupy NH₂ w anilinie jest słabsza niż w metyloaminie).

arszenik
tlenek arsenu As₂O₃, bardzo silna trucizna

asfalt
mieszanina nasyconych węglowodorów, ciemna, twarda na zimno a mięknąca i płynąca w podwyższonej temperaturze masa. Stosowana do budowy dróg i uszczelnień budowli. 

askorbinowy kwas
witamina C. kwas L-askorbinowy.

asocjacja
zjawisko łączenia się cząsteczek związku w większe zespoły, agregaty. Najczęściej spowodowane przyciąganiem przeciwnych biegunów dipoli cząsteczkowych, bądź tworzeniem wiązań wodorowych.

aspiryna
handlowa nazwa leku, (także polopiryna) - kwas acetylosalicylowy 

Avogadra liczba
miara liczności, równa ilości cząsteczek w jednej gramocząsteczce N=6,023^.10²³

azbest
minerał, glinokrzemiany o budowie włóknistej i elastycznych włóknach. Stosowany do niedawna do tworzenia niepalnych materiałów (ubrania, koce) i tanich i trwałych pokryć dachowych (eternit). Ze względu na działanie rakotwórcze mikrowłókienek po dostaniu się do organizmu zabroniono jego stosowania.

azeotrop
mieszanina azeotropowa, mieszanina cieczy o określonym składzie ilościowym i jakościowym (np. 96% etanolu i 4% wody) wykazująca minimum temperatury wrzenia w stosunku do czystych składników i wszystkich innych mieszanin. Skład pary w temperaturze wrzenia nad mieszanina azeotropową jest identyczny jak skład cieczy i mieszaniny azeotropowej z tego powodu nie da się rozdzielić w trakcie destylacji.