iloczyn jonowy wody
	wyprowadzona ze stałej dysocjacji wody wartość iloczynu stężeń molowych jonów wodorowych i wodorotlenowych roztworów wodnych. Wartość zależna od temperatury (tak jak wyjściowa wartość stałej równowagi). W 25°C ma wartość 10-14. Ponieważ w czystej wodzie stężenie jonów wodorowych i wodorotlenowych jest identyczne (ogólna zasada odczynu obojętnego!), zatem stężenie jonów wodorowych wynosi 10-7 mola/l a wartość pH=7. Należy jednak być świadomym, że nie wartość pH=7  decyduje o uznaniu roztworu za obojętny, lecz równość stężeń molowych jonów wodorowych i wodorotlenowych. Z powyższego wypływa wniosek, że w temperaturach innych niż 25°C pH obojętnej wody będzie różne od 7!! (na całe szczęście stosunkowo niewiele)
iloczyn rozpuszczalności
	iloczyn molowych stężeń nasyconego roztworu jonów tworzących słabo rozpuszczalny związek. Wartość Ir zależy od temperatury, rozpuszczalnika i czasem wartości pH roztworu AxBy = xA + yB Ir = [A]x·[B]y (25°C) pIr = -lg Ir   AgBr 5,3·10-13    pIr=12,28 AgCl 1,8·10-10    pIr=9,75 AgI 8,3·10-17    pIr=16,8 Ag2Cr2O7 1,0·10-10    pIr=10 BaSO4 1,1·10-10    pIr=9,97 CaCO3 4,8·10-9      pIr=8,32 CaSO4 9,1·10-6     pIr=5,04 CuS 6,3·10-36    pIr=35,2 Ag2S 6,3·10-50    pIr=49,20 FeS 5,0·10-18    pIr=17,3 HgS 1,6·10-52    pIr=51,8 Ca(OH)2 5,5·10-6     pIr=5,26 Ba(OH)2 5,0·10-3     pIr=2,3 PbS 2,5·10-27    pIr=26,6 PbI2 1,1·10-9     pIr=8,98 CaF2 4,0·10-11    pIr=10,4 Znajomość wartości iloczynu rozpuszczalności pozwala obliczać stężenie wspólnego jonu soli dobrze rozpuszczalnej i słabo rozpuszczalnej, konieczne do praktycznie całkowitego wytrącenia drugiego jonu słabo rozpuszczalnej soli z danego roztworu.
in statu nascendi
	w chwili tworzenia się (łac.), określenie charakteryzujące krótkotrwały i zazwyczaj bardzo aktywny stan przejściowy, występowanie w formie atomowej np. tlenu, powstającego w trakcie rozkładu H2O2.
insulina
	hormon wielopeptydowy wytwarzany w trzustce przez tzw. wysepki Langerhansa, reguluje węglowodanową przemianę materii w organizmie (cukrzyca!).
inwersja sacharozy
	hydroliza sacharozy, w wyniku której powstają równomolowe ilości glukozy i fruktozy, tzw. cukier inwertowany. Ponieważ skręcalność właściwa sacharozy wynosi +66,5°, zaś po hydrolizie otrzymujemy fruktozę, która o wiele silniej skręca w lewo płaszczyznę polaryzacji (-133,5°) niż otrzymana równocześnie glukoza w prawo (+ 52,3°), cały roztwór po hydrolizie ma przeciwny (inwersja) znak skręcalności niż wyjściowy roztwór sacharozy. Zobacz też mutarotacja
izobaryczny proces
	proces przebiegający pod stałym ciśnieniem. Izobaryczna przemiana gazowa opisana jest równaniem V1/T1 = V2/T2, gdzie V - objętość gazu, T - temperatura w K
izochoryczny proces
	proces przebiegający w stałej objętości. Izochoryczna przemiana gazowa opisana jest równaniem p1/T1 = p2/T2, gdzie T - temperatura w K, p - ciśnienie.
izomeria
	zjawisko występowania różnych związków, o różnych właściwościach chemicznych i fizycznych a o takim samym składzie pierwiastkowym i masie cząsteczkowej. Typ izomerii Grupa Uwagi strukturalna metameria związki o różnym charakterze chemicznym, należące do różnych grup (np. alkohol CH3CH2OH i eter CH3OCH3); także związki nienasycone o różnym położeniu wiązań nienasyconych (np. penten-1 i penten-2) łańcuchowa izomery różnią się kształtem łańcucha, np. n-pentan i izo-pentan podstawienia (położenia) izomery różniące się miejscem podstawienia atomu innego niż węgiel lub innej grupy funkcyjnej tautomeria zjawisko izomerii, polegające na istnieniu w równowadze dwóch form danego związku, powstających przez przemieszczenie się pojedynczego atomu w obrębie cząsteczki; np. keton–enol   R1-CH2-CO-R2 ↔ R1-CH=C(OH)-R2 przestrzenna geometryczna (cis-trans) występuje w przypadku związków nienasyconych, etylenowych, gdy po przeciwnych stronach wiązania ma minimum dwa różne podstawniki; występuje również w związkach pierścieniowych, wówczas podstawniki mogą być po tej samej lub po różnych stronach płaszczyzny pierścienia. syn-anti analogicznie jak cis-trans, tylko w odniesieniu do podwójnego wiązania C=N– lub –N=N– optyczna ilość izomerów ogólnie 2n, gdzie n - ilość atomów węgla asymetrycznych w cząsteczce. Możliwe formy mezo. Lustrzane odbicia to enancjomery, pozostałe to diastereoizomery
izooktan
	zwyczajowa nazwa 2,2,4-trimetylopentanu, stosowanego do przyrządzania mieszanin wzorcowych z n-heptanem do określenia liczby oktanowej benzyn.
izotermiczny proces
	proces przebiegający w stałej temperaturze. Izotermiczna przemiana gazowa opisana jest równaniem p1V1 = p2V2, gdzie V - objętość gazu, p - ciśnienie.
izotopy
	atomy tego samego pierwiastka (ta sama liczba atomowa) lecz różniące się liczbą masową (ilością neutronów w jądrze). Pierwiastki w przyrodzie w większości przypadków stanowią mieszaninę izotopów. Wśród pierwiastków ciężkich dość często obok trwałych izotopów występują nietrwałe izotopy promieniotwórcze. (Występowanie w niektórych pierwiastkach izotopów w porównywalnych ilościach prowadzi czasem do wyznaczenia mas atomowych dalekich od całkowitych, jak np. w przypadku chloru do określenia masy atomowej 35,5u).  Znając skład izotopowy można łatwo wyznaczyć średnią (praktyczną) masę atomową danego pierwiastka: procentowy udział izotopu o masie A wynosi x% procentowy udział izotopu o masie B wynosi y% .... procentowy udział izotopu o masie Z wynosi z% średnia masa atomowa = (Ax + By + ... + Zz)/100 (zobacz też nuklid)