| nadtlenki | ||
| związki zawierające ugrupowanie nadtlenkowe, tzn. –O–O–, charakteryzujące się nietrwałością i właściwościami utleniającymi. Można przyjąć, że są to pochodne nadtlenku wodoru (H2O2), w których wodory zostały zastąpione odpowiednimi grupami (najczęściej metalami I i II grupy). | ||
| nadtlenki organiczne | ||
| nadtlenki, w których z ugrupowaniem nadtlenkowym powiązane są rodniki organiczne | ||
| nafta | ||
| frakcja ropy naftowej o temperaturze wrzenia w granicach 150-320°C. | ||
| naftalen | ||
węglowodór aromatyczny o dwóch skondensowanych pierścieniach benzenowych, białe płatki o charakterystycznym zapachu (naftalina), łatwo sublimuje![]() |
||
| naftol | ||
fenolowa pochodna naftalenu, występuje w dwóch odmianach izomerycznych: α-naftol i β-naftol ![]() |
||
| napięcie powierzchniowe | ||
| właściwość charakteryzująca powierzchnię styku dwóch faz (niemieszające się ciecze lub ciecz-gaz), gdzie na skutek sił działających na cząsteczki będące na granicy faz, innych od strony ich własnej fazy a innych ze strony fazy gazowej lub drugiej fazy ciekłej, powstaje siła dążąca do zmniejszenia powierzchni styku faz. Im większa wartość napięcia powierzchniowego między fazami, tym większa skłonność tych faz do rozdzielania się. | ||
| Nernsta wzór | ||
| wzór określający potencjał elektrody w zależności od jej budowy, temperatury pracy i stężeń czynników redoksowych: gdzie: E – potencjał elektrody; E0 – normalny potencjał elektrody (układu redoksowego), R – stała gazowa, T – temperatura w kelwinach, F – stała Faradaya, n – ilość elektronów ulegająca wymianie w procesie elektrodowym, c – stężenie jonów |
||
| nikotyna | ||
alkaloid występujący w liściach tytoniu, poraża ośrodkowy układ nerwowy, wywołuje kurcze naczyń krwionośnych, dawka śmiertelna dla człowieka około 50 mg. Znajduje zastosowanie jako środek owadobójczy. ![]() |
||
| nikotynowy kwas | ||
kwas pirydynokarboksylowy-3:
![]() |
||
| nitroceluloza | ||
| produkt powstały przez działanie na celulozę mieszaniną nitrującą, nie jest to jednak, jak się spodziewano (stąd mylna nazwa), związek nitrowy lecz azotan celulozy (patrz też nitrogliceryna). | ||
| nitrogliceryna | ||
| azotan gliceryny, związek o charakterze estru z kwasem nieorganicznym, grupa NO2 nie łączy się tu, jak to ma miejsce w związkach nitrowych, bezpośrednio z atomem węgla lecz połączenie następuje przez atom tlenu. Silnie wybuchowy związek, łatwo detonuje pod wpływem zewnętrznych bodźców (np. uderzenia). W mieszaninie z odpowiednimi nośnikami (np. ziemia okrzemkową) daje dynamit (Nobel), znacznie bezpieczniejszy w stosowaniu. Nitrogliceryna ma właściwości rozkurczania naczyń wieńcowych (naczyń krwionośnych zaopatrujących mięsień sercowy), stosowana w chorobach układu krążenia. |
||
| nitrowanie | ||
| działanie stężonym kwasem azotowym(V) lub mieszaniną nitrującą (mieszanina stężonych kwasów: azotowego(V) i siarkowego(VI)) na związki organiczne w celu otrzymania związków nitrowych, podstawienia grupy nitrowej NO2 do atomu węgla. | ||
| nukleony | ||
| ogólna nazwa obejmująca główne składniki jądra - neutrony i protony | ||
| nukleoproteidy | ||
| złożone białka zawierające jako grupę niebiałkową kwasy nukleinowe | ||
| nukleotydy | ||
estry fosforowe nukleozydów, np. :
![]() |
||
| nukleozydy | ||
glikozydy rybozy lub deoksyrybozy i zasad pirymidynowych lub purynowych, np. adenozyna (rybozyd adeniny): ![]() |
||
| nuklidy | ||
| atomy jednoznacznie określone co do składu jądra (ilości neutronów i protonów), zamiennie nazywane też izotopami | ||
| nylon | ||
| handlowa nazwa polimeru z grupy poliamidów, tworzyw termoplastycznych, produktów polikondensacji aminokwasów, dwuamin z kwasami dwukarboksylowymi lub laktamów. | ||