| objętość molowa | ||
| objętość jednego mola substancji; dla gazów (doskonałych) warunkach normalnych (0°C, 1013 hPa) wynosi 22,4 dm3 | ||
| ocet | ||
| 5-10% roztwór kwasu octowego, otrzymany z fermentacji octowej gorszych gatunków alkoholu etylowego lub wina (ocet winny) | ||
| ochrona przed korozją | ||
| zespół środków i działań mający na celu spowolnienie procesu korozji metali (szczególnie żelaza i jego stopów). 1. wytwarzanie odpowiednich stopów (np. stale nierdzewne) 2. powlekanie powłokami ochronnymi a) lakiery, tworzywa, ochrona mechaniczna b) powłoki metaliczne - z metali szlachetniejszych, ochrona mechaniczna (niebezpieczeństwo przyspieszenia korozji w przypadku uszkodzenia powłoki z metalu szlachetnego - powstanie sytuacja odwrotna do wymienionej w p. 3) - z metali mniej szlachetnych np. cynkowanie blachy żelaznej, ochrona galwaniczna 3. ochrona katodowa, polegająca na połączeniu np. stalowego rurociągu z ekranem wykonanym z cynku, magnezu lub aluminium. Powstaje tym sposobem ogniwo galwaniczne, w którym anodą jest ekran z mniej szlachetnego metalu, i to on ulega korozji, natomiast na stalowym rurociągu gromadzi się ładunek ujemny, chroniący go przed utlenianiem (korozją) |
||
| ogniwo galwaniczne | ||
| układ dwóch różnych elektrod zanurzonych w tym samym roztworze, lub dwóch identycznych elektrod zanurzonych w różnych roztworach, lub różnych elektrod w różnych roztworach, tak połączonych, że możliwy jest przepływ prądu elektrycznego po zamknięciu obwodu zewnętrznego przewodnikiem. Siłę elektromotoryczną ogniwa (SEM) określa różnica potencjałów jego elektrod.(więcej) | ||
| okluzja | ||
| zanieczyszczenie wytrąconego osadu przez inne jony i cząsteczki obecne w roztworze (adsorpcja na kryształach substancji wytrącanej) poprzez zamknięcie ich wewnątrz osadu. | ||
| okres półtrwania | ||
| okres połowicznej przemiany - czas, w którym ulegnie przemianie (reakcji) połowa wyjściowej ilości substratu. W przypadku przemiany promieniotwórczej, przebiegającej według równania reakcji pierwszego rzędu czas połowicznej przemiany jest stały, co pozwala obliczyć pozostałość po upływie n okresów połowicznej przemiany jako 0,5n np. po 4 t0,5 pozostanie 0,54 czyli 1/16 (około 6%) początkowej ilości substratu. | ||
| oksydowanie | ||
| utlenianie powierzchniowe, wytwarzanie na powierzchni metalu warstewki jego tlenku (jeśli jest mniej reaktywny niż czysty metal) w celu zapobieżenia korozji (tak chroni się np. powierzchnie aluminiowe) | ||
| oleinowy kwas | ||
| nienasycony kwas tłuszczowy C17H33COOH z wiązaniem podwójnym w pozycji 8 (cis) | ||
| oleum | ||
| roztwór trójtlenku siarki w stężonym kwasie siarkowym, gęsta oleista dymiąca ciecz, | ||
| opalescencja | ||
| zjawisko występujące w roztworach koloidowych, spowodowane subtelnym rozproszeniem światła przez fazę koloidalną, bardzo subtelne zmętnienie roztworu oglądanego w świetle bocznym | ||
| orbitale | ||
| funkcja falowa charakteryzująca stan energetyczny elektronu, opisana trzema pierwszymi liczbami kwantowymi, funkcja ta określa zakres przestrzeni wokół jądra, gdzie prawdopodobieństwo znalezienia elektronu wynosi 0,95. Nałożenie orbitali walencyjnych na siebie daje w efekcie wiązanie chemiczne. Patrz też hybrydyzacja | ||
| osmoza | ||
| zjawisko samorzutnego przechodzenia rozpuszczalnika przez błonę (lub inną przegrodę półprzepuszczalną) rozdzielającą dwa roztwory o różnych stężeniach. Ze względu na różną ilość zderzeń cząsteczek rozpuszczalnika z błoną po obu stronach błony powstaje ciśnienie osmotyczne, powodujące przepływ rozpuszczalnika dążący do wyrównania ciśnień (a więc stężeń) po obu stronach błony. | ||
| ozon | ||
| alotropowa odmiana tlenu, O3 o charakterystycznym zapachu i właściwościach utleniających silniejszych od tlenu O2. Powstaje z tlenu między innymi podczas wyładowań elektrycznych i pod wpływem promieniowania UV. | ||