| talk | ||
| minerał, główne składniki to magnez i krzem, tłusty w dotyku proszek używany w kosmetyce | ||
| tautomeria | ||
| zjawisko polegające na tym, że ten sam związek występuje w dwóch izomerycznych odmianach, będących w stanie równowagi względem siebie.(więcej) | ||
| temperatura krytyczna | ||
| temperatura, powyżej której nie można skroplić danego gazu | ||
| temperatura topnienia | ||
| temperatura, w której krystaliczne ciało stałe przechodzi w stan ciekły, wartość charakterystyczna dla danego związku. Temperatura, w której energia
kinetyczna cząsteczek zrównuje się z energią wiązań sieci krystalicznej. W tej samej temperaturze (zwanej wówczas temperaturą krzepnięcia) faza ciekła danego związku przechodzi w postać krystaliczną. Temperatura krzepnięcia (topnienia), podobnie zresztą jak temperatura wrzenia pod danym ciśnieniem, jest na tyle charakterystycznym parametrem, że na jej podstawie można oceniać czystość chemiczną substancji. |
||
| temperatura wrzenia | ||
| temperatura cieczy, w której prężność pary tej cieczy jest równa ciśnieniu panującemu nad jej powierzchnią. Wówczas ciecz paruje nie tylko powierzchnią, ale całą objętością (wrze). Z powyższego objaśnienia jasno wynika, że obniżenie ciśnienia nad cieczą powoduje obniżenie jej temperatury wrzenia, co wykorzystuje się w procesach oczyszczania cieczy wysokowrzących (o wysokiej temperaturze wrzenia pod ciśnieniem atmosferycznym, czyli cieczy o niskiej lotności) poprzez destylację pod zmniejszonym ciśnieniem. |
||
| teoria witalistyczna | ||
| teoria zakładająca, że do uzyskania substancji organicznych konieczna jest specjalna, metafizyczna siła życiowa (vis vitalis). Dokonana w roku 1828 przez Wöhlera synteza organicznego mocznika z nieorganicznych substratów zapoczątkowała rozwój chemii organicznej i zarzucenie teorii witalistycznej. | ||
| termostat | ||
| urządzenie do automatycznej stabilizacji temperatury, najczęściej układ grzałki i chłodnicy. | ||
| terpeny | ||
| nienasycone węglowodory, cykliczne i łańcuchowe oraz ich pochodne wodorotlenowe, o budowie "modułowej" (C10H16)x; gdzie x = 1; 1,5 (seskwiterpeny, "półtora" terpeny); 2; 3.....n | ||
| tio- | ||
| przedrostek mówiący o obecności w cząsteczce siarki dwuwartościowej, zastępującej atomy tlenu: tioalkohol, tiosiarczan, tiofenol... | ||
| tlenki | ||
| połączenia danego pierwiastka z tlenem. Ze względu na swą elektroujemność i budowę atomu w prawie wszystkich połączeniach tlen występuje na -2 stopniu utlenienia. Wyjątkami są OF2 - fluorek tlenu (O2+) i nadtlenki –O–O– (O1-). Także niektóre połączenia organiczne zawierające tlen łączący dwa różne atomy nazywamy tlenkami. | ||
| tłuszcz | ||
| mieszanina estrów gliceryny i wyższych kwasów tłuszczowych (glicerydów). Zawierające nasycone kwasy tłuszczowe są ciałami stałymi, te które zawierają kwasy tłuszczowe nienasycone przeważnie są ciekłe. Pod wpływem ługów ulegają hydrolizie, zwanej potocznie zmydlaniem, jako że w jej wyniku powstaje gliceryna i sole kwasów tłuszczowych czyli mydła. Ciekłe tłuszcze występują najczęściej w roślinach (oleje roślinne) i aby upodobnić je do masła uwodarnia się je w katalitycznym procesie otrzymując margaryny. | ||
| Tollensa odczynnik | ||
| roztwór uzyskany przez rozpuszczenie azotanu srebra (AgNO3) w stężonym wodorotlenku amonowym, odczynnik wykrywający aldehydy (reakcja lustra srebrowego) | ||
| toluen | ||
| metylobenzen, popularny rozpuszczalnik organiczny, palny, mniej lotny od benzenu. | ||
| trotyl | ||
| użytkowa forma trójnitrotoluenu (TNT), związek silnie wybuchowy | ||
| tryptofan | ||
| naturalny aminokwas, pochodna alaniny, β-indoliloalanina | ||
| tryt | ||
| β-promieniotwórczy izotop wodoru 3H (lub T) | ||
| twardość | ||
| cecha materiałów (najczęściej stosowana do określania cech minerałów), odporność na działanie dużych sił na małej powierzchni (zarysowanie). Najczęściej określa się twardość w 10 stopniowej skali Mohsa. Twardość 10 przypisano diamentowi, gips ma twardość 2. | ||
| twardość wody | ||
| cecha wody naturalnej wywołana zawartością rozpuszczonych w niej soli (węglany, kwaśne węglany, chlorki, siarczany) i wodorotlenków, głównie wapnia i magnezu. Powoduje odkładanie się niszczącego urządzenia przemysłowe kamienia kotłowego. Wśród kilku podziałów twardości (wapniowa i magnezowa, węglanowa i niewęglanowa, trwała i przemijająca) ważna jest z praktycznego punktu widzenia twardość przemijająca, tzn. zawartość kwaśnych węglanów, które pod wpływem ciepła (gotowania) przechodzą w węglany i wypadają w postaci osadu, zmniejszając tym sposobem twardość całkowitą wody. | ||
| Tyndalla zjawisko | ||
| rozpraszanie światła na cząstkach koloidalnych, obserwowane jako smuga świetlna w roztworze oglądanym z kierunku prostopadłego do kierunku przebiegu promienia światła. Ten sam roztwór oglądany w świetle przechodzącym ("pod światło") sprawia wrażenie całkowicie przezroczystego. (więcej) | ||